Tấm áo tình hình cưới

Mẹ lục tủ là để tìm một cái áo. Áo dài may bằng tơ tằm, màu hạt dẻ. 15 năm trước, mẹ đã mặc nó để chụp tấm hình chân dung "trông trẻ quá” kia. Và bây chừ mẹ muốn mặc lại. Mẹ vào buồng trong, khép cửa, soi vào tấm gương con con để vấn tóc. Không có chỗ thuận lợi để làm điểm tựa cho tấm gương, mẹ phải đặt nó lên đùi, chân co lóng ngóng, rồi chốc chốc, một tay giữ tóc, tay kia mẹ cầm gương lên soi. Chiếc khăn vấn bằng the đen rưng rức, tôi nhớ ngày xưa mẹ vẫn dùng nó để vấn tóc mỗi khi có việc trang trọng như cưới hỏi, hội hè. Tóc mẹ đã bạc quá nửa và rụng đi nhiều, nên việc vấn nó lên cũng phải khéo léo#, công phu lắm mới được. Tóc vấn xong, trông mẹ nhân từ hơn nhưng cũng già hơn. Rất nhiều sợi tóc đã bạc, vì quá ngắn, nên nó không thuận theo chiếc khăn, cứ lòa xòa xuống vành tai và trán. Mẹ có vẻ không bằng lòng lắm, cứ chốc chốc lại đưa tay lên, hết vuốt lại vén và khẽ lắc đầu. Rốt cuộc thì mái tóc cũng được vấn xong. Mẹ cầm tấm áo lên ngắm nghía, ướm thử vào người. Đến lúc này thì tôi không nén nổi tò mò. Tôi chạy đến bên mẹ: "Mẹ định mặc áo này? Mẹ đã béo lên nhiều rồi, làm sao vừa nữa”. "Ừ nhỉ, mà nó cũng rách lỗ chỗ hết cả rồi”. Tôi đón tấm áo từ tay mẹ. Quả thực, nó đã rách lổ đổ khắp lượt, kiểu vải để lâu ngày "tự cắn”. Mẹ như đọc được ý nghĩ của tôi, bảo: "Áo cưới đấy. Hơn năm chục năm rồi còn gì!”. Tôi kinh ngạc: "Là áo cưới của mẹ?”. "Đúng thế. Chỉ mặc ngày đó, rồi mặc để chụp tấm ảnh kia là lần thứ hai”. Tôi nhớ ngày trước, mẹ thường kể, đám cưới mẹ, "Nhà bố con gánh đến ba gánh gạo, một con lợn, bà nội con may cho mẹ một bộ xống áo, một cái nón, chỉ có vậy”. Té ra, tấm áo ấy là đây... Suốt hơn 50 năm qua, trải bao khốn khó của cuộc sống, với chí ít ba lần sửa nhà, lại vài đận nhà bị mối xông nữa, mẹ vẫn giữ được tấm áo như một kỷ vật thiêng liêng. Năm nay mẹ tròn 75 tuổi, cái tuổi được mừng thọ, và ở làng, người ta tổ chức mừng thọ cho những người cao tuổi vào mỗi mùa xuân. Tôi đáng lẽ có thể mua cho mẹ một tấm áo dài nhung hợp với tuổi mẹ bây chừ. Nhưng sao tôi đã quên điều ấy? Mẹ chẳng trách gì. Mẹ lúc nào cũng hiểu mọi chuyện. Cả đời mẹ, có biết bao nỗi buồn đã phải nén lại. Cả tấm áo cưới, cứ giữ như thế suốt hơn 50 năm, vẫn không có dịp được mặc lại… Trang Thanh