Phim truyền hình: Cuộc chạy đua tuột dốc

Việc tồn tại những đơn vị làm phim theo kiểu “tay không bắt giặc'' (đạo diễn Khải Hưng) khiến các hãng phim quốc gia điêu đứng, nhất là các hãng phim truyền hình có tên tuổi. Không ít người có tăm tiếng, tay nghề vững vàng bỏ ngang hãng phim nhà nước đã bao năm gắn bó để ''đánh thuê'' cho các hãng tư nhân hay lập hãng phim riêng. Thù lao của các hãng phim tư nhân, do không phải ''nuôi'' hàng ngũ làm phim và mua sắm thiết bị, máy móc mà dự án nào ''quyết toán'' dự án đó nên thù lao cho các thành phần làm phim luôn ở thế cạnh tranh với các hãng phim quốc gia. Nhà sinh sản sẵn sàng phá giá để mời được những tăm tiếng của làng phim, dẫu họ có ''lời nguyền không bao giờ làm phim truyền hình, như trường hợp của đạo diễn Lê Hoàng với bộ phim đang bấm máy. “Ccó đạo diễn Khải Hưng bức xúc nói. “Nhà đài” tự... Làm khó? Khi hãng phim trở nên trung gian làm phim, tất nhiên họ phải có được phần lợi nhuận từ việc thuê mướn hàng ngũ từ các hãng khác hay ''bán cái'' cho đơn vị khác. Do vậy, kinh phí làm phim vốn đã ít càng ít hơn. Điều này hẳn nhiên ảnh hưởng đến chất lượng phim. Trên thị trường sinh sản phim TH hiện giờ có ít ra 5-6 nhà sản xuất có đầy đủ năng lực sinh sản hàng trăm tập phim/1 năm, sao nhà đài không chọn lọc những công ty đó mà vẫn làm với những công ty nhỏ, mới thành lập và không có thiết bị máy móc? có một nhà sinh sản phim tư nhân chính trực nói. Một số đài đã nâng giá mua bản quyền phim để nhà sản xuất có điều kiện đầu tư nâng cao chất lượng phim. Tuy nhiên, khi việc làm phim còn ''mạnh ai người ấy chạy'' mà không có sự điều tiết hợp lý từ phía trên hay sự ''dạy bảo'' nhau giữa các nhà sinh sản để cùng hướng tới những bộ phim hấp dẫn, thì chất lượng phim TH vẫn còn phập phù và bài toán nâng cao sức quyến rũ phim TH vẫn chưa tìm ra lời giải. Thế là, không khí sản xuất và phát sóng phim TH bây chừ tưởng hứa hẹn những tín hiệu vui lại ẩn chứa nhiều ''nguy cơ'' khác. Chẳng hạn, nhiều hãng phim đua nhau làm phim trong khi “đầu vào” còn phụ thuộc vào việc hãng phim có mời chào được tài trợ hay không; lịch phát sóng của đài vào thời khắc nào... Nên, đã thấy nguy cơ... Vỡ nợ của một số hãng phim chỉ sau một vài, thậm chí chỉ một bộ phim. Xã hội hóa phim TH bản tính là huy động các nguồn lực từng lớp cùng chung tay, góp sức sản xuất nhiều bộ phim hay hơn nữa. Nhưng việc tồn tại những trung gian làm phim để giành được hợp đồng làm phim bằng mọi giá đi ngược lại chủ trương đúng đắn về xã hội hóa. Cạnh tranh không lành mạnh dẫn đến các đơn vị tham dự thị trường phim “bỏ giá'' thấp. Điều này cũng khác với việc các hãng phim bắt tay nhau để làm phim theo hướng chuyên nghiệp hóa. Để đảm bảo việc lựa chọn những nhà làm phim thật sự sáng tỏ, cần ứng dụng cơ chế ''chào hàng cạnh tranh'' như bên đầu tư xây dựng căn bản. Nghĩa là trên cơ sở danh sách những nhà sinh sản đáp ứng được tiêu chí về cơ sở vật chất, thiết bị, hàng ngũ làm phim..., Đài chọn lọc đối tác nào đáp ứng đủ tiêu chí đề ra cho dự án đó cứ vào các yếu tố khác như chất lượng kịch bản, giá thành sinh sản... Các tổ chức quốc tế mỗi khi tài trợ cho các dự án phim dài tập ở Việt Nam cũng thường vận dụng phương thức này. Ông Nguyễn Quang Minh - Tổng Giám đốc Công ty Cát Tiên Sa (sinh sản các phim dài tập như (cộng tác với TFS) và (hiệp tác với Hãng phim truyện Việt Nam) cho rằng: Hậu trường làm phim TH còn lắm nỗi ''truân chuyên'' đã tác động trực tiếp tới chất lượng phim. Có nhiều bộ phim nhạt thếch, kéo dài lê thê vẫn được phát sóng. Khán giả không có nhiều thời cơ để tuyển lựa. Nhưng ''nhà đài'' được quyền lựa chọn thì lại tự mình... ''Làm khó'' mình?