Mãi đến năm 1935 tôi mới được ghi lại trong hồ sơ học bạ: Võ Giáp tức Võ Nguyên Giáp
Khi tôi bị bắt vào tù, mật thám Pháp cũng ghi tên tù đọng là Võ Giáp. Tìm dấu ấn buổi thiếu thời Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm lại Điện Biên Phủ năm 1994 Đã có chí ít trên 120 cuốn sách nói về Đại tướng hoặc là của Đại tướng viết được phổ quát rộng rãi trong các tiệm sách và thư viện không chỉ ở Việt Nam.
Và tôi giữ tên này cho đến hiện nay”. Sau đó, năm 13 tuổi, khi lên bậc trung học, ông lại thi trượt kì thi vào Trường Quốc học Huế. Khảo tra trên tuốt luốt các trang mạng, tôi bắt gặp một bài viết duy nhất có nhắc tới một vài sự việc, hình ảnh về tướng Giáp ở thời kỳ từ 1911 - 1931 của ông (trước 20 tuổi) qua cuốn Đại tướng Võ Nguyên Giáp thời trẻ đã được dịch ra tiếng Anh, tiếng Pháp của Trung tướng Phạm Hồng Cư, nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội quần chúng.
Sau đó, lại xin vào dạy ở Trường Thăng Long để vừa hoạt động cách mệnh, và để có tiền học tiếp lên bậc đại học, nhằm lấy cho được bằng Cử nhân.
Khi được hỏi duyên cớ vì sao học giỏi như thế mà trước đó lại thi trượt, Đại tướng lắc đầu cười bảo không biết… Từ chi tiết này, tác giả cuốn sách bình luận: “Tôi nghĩ vui trong bụng rằng đó là bài học duy nhất trong đời của Đại tướng về tính chủ quan, điều sẽ không bao giờ lặp lại khi trở thành một vị tướng chiến trận sau này”.
Tiếp đó, lại đỗ đầu môn này trong kỳ thi học sinh giỏi toàn Đông Dương, rồi đỗ đầu trong kỳ thi lấy bằng Cử nhân Luật năm 1937. Mỗi người làm mướn tác giáo dục, chuyên tâm với sự nghiệp giáo dục cũng có thể tìm thấy những triết lý giáo dục sâu xa từ cuộc đời và sự nghiệp của vị tướng tài đức toàn vẹn.
Và khi nhắm mắt xuôi tay, vị tướng tài lại muốn trở về với quê cha, đất tổ. Cuốn sách ra đời năm 2004, đúng dịp kỉ niệm 50 năm thắng lợi Điện Biên Phủ.
Nhà văn Nguyễn Đình Thi khi được chứng kiến những việc làm của Đại tướng ở Điện Biên Phủ trong những tháng ngày gian khổ của chiến dịch đã nhận xét: “Một vị Tổng tư lệnh song song là người chỉ huy chiến dịch mà viết thư gửi chiến sĩ với những lời thân tình như anh em, quả là điều hiếm thấy trong chiến tranh các nước!”.
Từ đó, những cán bộ quản lý giáo dục của chúng ta hôm nay có thể rút ra một trong những bài học thành công đầu tiên của mình là biết phát huy dân chủ, lắng nghe quan điểm của mọi người, cùng nhau kề vai sát cánh để san sớt khó khăn.
Nhiều cuốn sách do chính Đại tướng viết ra được dịch ra nhiều thứ tiếng cũng chỉ giao hội vào sự nghiệp chung của sơn hà chứ chưa đề cập nhiều tới quá lớp lang học, tự thân lập nghiệp của người thanh niên trước ngưỡng cửa thế cục
Những ngày qua, hàng trăm tờ báo trong và ngoài nước đã dành vị trí xứng đáng cho thế cục và sự nghiệp của Đại tướng. Từ chiến lược, chiến thuật ứng dụng chiến tranh dân chúng, tận dụng tất những gì sẵn có, lối đánh du kích, bám sát lưng giặc mà đánh, để rốt cuộc, đẩy lùi được 2 đế quốc mạnh hơn ta gấp nhiều lần, ngành Giáo dục hôm nay cũng lấy đó làm bài học khắc phục mọi khó khăn, tận dụng thế mạnh của hàng ngũ, phát huy triệt để sự sáng tạo của tư duy để đi đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục theo tinh thần của quyết nghị XI của Đảng.
Đại tá Hoàng Minh Nhị, nguyên trợ lý của Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp ghi lại lời kể sau đây của Đại tướng Võ Nguyên Giáp (từ cách đây hơn 20 năm): “Cha tôi là người khí tiết, đòi hỏi con cái phải nghiêm giữ gia phong. Nguyễn Thị Thúy Hồng. Điều này cũng dễ hiểu, khi những tư liệu về vị Tướng tài có tầm vóc vượt ra ngoài biên giới nhà nước, được cả cộng đồng thế giới biết đến đã đủ giàu có trên những trang sách báo.
Phải chăng, chính từ vốn kiến thức tổng hợp uyên thâm như thế mà tướng Giáp đã làm nên điều kỳ diệu mặc cả thế giới phải bái phục: “Không tốt nghiệp một trường võ bị nào và cũng không bắt đầu sự nghiệp quân sự bằng một chức vụ nào” nhưng đã chỉ huy quân lần lượt chiến thắng cả Pháp và Mỹ.
# Việt Nam, người có nhiều năm trực tiếp làm việc dưới quyền Đại tướng. Qua đây, ngành Giáo dục có thể đúc kết bài học thành công trong giáo dục là phát huy năng lực tự học, tự tẩm bổ tri thức chuyên môn, văn hóa của mỗi người thầy. Nhất là việc đại tướng đã từng nhiều năm đứng đầu lớp khi học ở Trường Quốc học Huế, đứng đầu lớp rồi thi đỗ Tú tài toàn phần năm 1934 ở Trường Trung học An-be Xa-rô (Albert Sarraut) dành cho thí sinh tự do của Pháp.
Phải chăng, từ một nề nếp giáo dục như thế mà cho tới hiện thời, ngôi nhà xưa của Đại tướng vẫn lưu dấu “chân quê” mộc mạc, bốn mùa xanh cây trái. Chính Đại tướng cũng quan niệm nếu đấu làm cách mạng thì phải có trình độ học vấn cao. Chả hạn như, tướng Giáp từng kể lại việc ông học rất giỏi thậm chí là đỗ đầu kì thi tốt nghiệp bậc sơ học (certificat d'étudé primaires) ở tỉnh Quảng Bình.
Khi vào Huế học, tôi bỏ chữ Nguyên cho gọn, chỉ ghi tên là Võ Giáp. Trong quá lớp lang học, ông đã tham gia kỳ thi tổng hợp và đỗ Thủ khoa môn Kinh tế - Chính trị học với luận án “Tình hình thương nghiệp và cán cân thanh toán ở Đông Dương”.
Cố Thượng tướng Trần Văn Trà - nguyên Tư lệnh các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam - nói: “Võ Nguyên Giáp là Tư lệnh của các Tư lệnh, Chính ủy của các Chính ủy”, “là một Tổng tư lệnh biết đau với từng vết thương của mỗi người lính, biết tiếc từng giọt máu của mỗi chiến binh”
Một minh triết giáo dục Quỳnh Mây - học sinh giỏi Thủ đô được gặp Thủ tướng Phạm Văn Đồng và Đại tướng Võ Nguyên Giáp Nhiều người cho rằng, một trong những yếu tố làm nên tầm vóc cao siêu của vị tướng tài, đó là “phông” học vấn và bề dày văn hóa trong con người Đại tướng. Nếu hội tụ vào nhiều câu chuyện kể dẫu chỉ là thoáng qua của những người thân trong gia đình Đại tướng hay những vị tướng dưới quyền, có thể thu nhận được nhiều bài học quý về giáo dục.
Giáo dục thời Pháp khi đó rất khe khắt, Trường Quốc học Huế chỉ tuyển có 90 học trò cho 12 tỉnh miền Trung, nhưng năm nào ông cũng đứng đầu lớp. Và ông sau khi hoàn thành tú tài, đã đi sâu vào các môn Triết, Luật, Sử học.
Mẹ là cháu của một Lãnh binh Cần Vương yêu nước, thường hay kể cho con nghe cảnh hoạn nạn chạy sâu trong dãy Ngàn Sơn mỗi khi có giặc Tây càn bố. Nôi quê sâu nặng nghĩa tình Gia đình Đại tướng Võ Nguyên Giáp năm 1963 (ảnh tư liệu) Tuy nhiên, điểm qua một vòng, hồ hết các nhà xuất bản sách cho lứa tuổi thanh niên, học trò, chúng tôi không thấy có cuốn sách của Trung tướng Phạm Hồng Cư nói trên.
Mới đây, thể theo ý muốn của anh Võ Điện Biên (con trai Đại tướng), ông Võ Đại Hàm (70 tuổi), người cháu từng có hơn 30 năm nhòm nhà lưu niệm đã làm lễ để xin nắm đất từ quê nhà gửi ra Hà Nội dùng làm lễ nhập quan cho Đại tướng.
Nhưng xem ra hồ hết đều nghiêng ở góc cạnh tài chỉ huy, lược thao của ông qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, mà chưa làm trổi một thời tuổi xanh đáng trân trọng, học tập của ông. Cụ đặt tên tôi là Võ Nguyên Giáp, em trai là Võ Thuần Nho. Vậy là ông phải khăn gói lên Huế ôn thi một năm trước khi đỗ loại khá ở kì thi năm 1924. Trong khi đó, khá nhiều tình tiết trung thực, đời thường trong cuốn sách có tính giáo dục cao đối với tuổi trẻ.
Đầu tiên là sự trân trọng, kiêu hãnh của Đại tướng về cỗi nguồn, nền nếp gia phong của gia đình: Cha vừa dạy học, vừa làm đồng, là một nhà nho yêu nước, đêm đêm, dưới ánh sáng của ngọn đèn dầu, thường đọc bài “Vè thất thủ kinh đô” tỏ lòng cảm phục hoàng gia Thuyết, căm ghét Nguyễn Văn Tường.
Trong quá trình chỉ huy ở quân đội, Đại tướng luôn biết thương yêu, trọng cấp dưới của mình, đặc biệt là với những người có đức, có tài. Sau này cha biết được, bèn gọi về la mắng, yêu cầu tôi phải giữ chữ lót là Nguyên.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét